De CQ-index is gebaseerd op de Amerikaanse CAHPS-systematiek en op de QUOTE-vragenlijsten die het NIVEL heeft ontwikkeld. CAHPS staat voor Consumer Assessment of Healthcare Providers and Systems. QUOTE betekent Quality Of care Through the patient's Eyes.

Beide instrumenten meten ervaringen van zorgconsumenten. Dat is een belangrijk verschil met andere vragenlijsten, waarin naar de tevredenheid van consumenten wordt gevraagd. Vragen naar concrete ervaringen leveren meer bruikbare informatie op voor de borging en verbetering van kwaliteit dan meer subjectieve vragen naar tevredenheid. De CQ-index meet concrete zaken, geen (subjectieve) verwachtingen.

CAHPS en QUOTE zijn beide wetenschappelijk gefundeerd. Het fundament is een mix  van kwalitatief en kwantitatief onderzoek. Bij de ontwikkeling van beide instrumenten hebben gebruikers van zorgvoorzieningen een belangrijke rol gespeeld.

De CQ-index is een mix van de CAHPs- en QUOTE-vragenlijsten.

Van CAHPS is overgenomen:

• De antwoordsystematiek (vragen naar de frequentie waarmee aan kwaliteitseisen is voldaan)
• De lay-out van vragenlijsten (elk item krijgt een aparte vraag)
• De geprotocolleerde aanpak van steekproeftrekking, dataverzameling, analyse en rapportage.

Van QUOTE is overgenomen:

• De aandoenings- of aanbiedersspecifieke verdieping van vragenlijsten (vragen over aandoeningsspecifieke aspecten van kwaliteit, inclusief effectiviteit van behandeling en het optreden van eventuele complicaties)
• De vraag hoeveel belang consumenten hechten aan de verschillende kwaliteitsaspecten.